In 1897 werd de nieuwe kerk, de huidige feestzaal "Het Kranske", plechtig ingewijd. Ge­zien er ter plaatse geen muziekvereniging bestond, werd voor de inhuldiging beroep ge­daan op een fanfare uit Hombeek. "Een gemeenschap zon­der muzieksociëteit is als een toren zonder klok", moeten de mannen uit de Hanswijkenhoek gedacht hebben. Op 15 juli 1897 werd tijdens de eerste ver­gadering harmonie "De Verbroedering" gesticht, onder het Ere-Voorzitterschap van de heer FEREMANS met Frans HUSKE als voorzitter. De heer FEREMANS was bierhandelaar en hij gaf de kersverse harmonie een onderkomen in zijn ge­bouwen, op de hoek van de Tervurensteenweg en de Withuisstraat, waar thans een ASLK-kantoor gevestigd is. Het lokaal, café "Verbroedering", werd trouwens uitgebaat door de eerste dirigent van de harmonie, Karel PATERNOSTER.

De harmonie kende heel vlug haar eerste bloeiperiode. Er werd met succes deelgeno­men aan talrijke festivals waaronder dat van Bordeaux, waar de eerste prijs werd behaald. In 1905 ontstond "discordantie" in het Bestier van de sociëteit en een deel van de muzi­kanten en bestuursleden scheurde zich af en stichtte prompt een tweede muziekvere­niging, met in het vaandel "Kunst en Vrij". De referentie naar het begrip "vrijheid" had wellicht veel te maken met de gemoedstoestand van de oprichters op dat moment. Hendrik SPRUYT werd tot voorzitter van de nieuwe harmonie verkozen. De verdeeldheid zou echter niet lang duren. Tijdens de Eerste Wereldoorlog sloeg het noodlot toe. Bij een brand verloor "De Verbroedering" al haar bezittingen en in 1918 zochten beide verenigingen opnieuw toenadering, wat resulteerde in een fusie onder de be­naming "Verbroedering Kunst en Vrij".
Bij het zilveren jubileum in 1922 ging de dirigeerstok over in handen van Jules DE LEGHER. Alhoewel de volksmuziek in de jaren '20 een hoogtepunt bereikte, bleef de activiteit van onze harmonie status quo. Aangename herinneringen zijn de optredens op de Wereldtentoonstellingen van 1930 en 1935, res­pec­tie­ve­lijk te Antwerpen en Brussel.

Lokaal "Verbroedering" werd in de jaren '30 uitgebaat door Jan NIJS, vader van de latere ere-voorzitter Corneel NIJS. Tussen 1936 en 1939 organiseerde de harmonie een jaarlijkse revue, geregisseerd door Michel DE LEGHER, neef van de dirigent.

In 1938 werd Alfons VAN EECKHOUT (sr) dirigent en een nieuwe bloeiperiode lag in het verschiet, tot de Tweede Wereldoorlog onze harmonie bijna fataal werd. Vele muzikanten werden gemobiliseerd en gedurende 4 jaar werd er geen muziek gemaakt aan de Tervurensteenweg. Het lokaal werd door bom­men vernield en een tweede maal gingen alle bezittingen verloren. De stan­daard en het vaandel werden gehavend van onder het puin gehaald. De her­nieuwde start verliep zeer moeizaam. De repetities gingen door in café "De Hovenier" van Frans BARMANS (sic).

In 1947, ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan, ontving de harmonie op vraag van kersverse voorzitter Jan SCHIPPERS, de titel "Koninklijke".
Onder impuls van enkele bestuursleden en de dirigent, kende de harmonie na enige tijd opnieuw succes. Zaal "Minerva", gelegen aan de Tervurensteenweg 40, werd de nieuwe thuishaven. De respectievelijke uitbaters, Bernard en Adeline, Flor en Jeanne, François en Pauline steunden de vereniging waar ze konden. Zo vond er elke 1e zondag van de maand een bal plaats, ten voordele van de harmonie. Het bal werd opgeluisterd door de illustere "Minerva Boys", een orkest met 9 muzikanten, ontstaan in de schoot van de harmonie in 1946. Het orkest werd zeer populair en zou blijven optreden tot in 1956. Op korte tijd telde de vereniging vier maal meer leden dan voor de oorlog. In de na­oor­logse periode ontstond een ware hoogconjunctuur in het Mechelse muziek­we­reldje met liefst 13 fanfares en harmonies actief. De harmonie "Arsenaal", de "Politieharmonie" en "De Ware Vrienden" uit Hofstade werden trouwens alle in 1947 opgericht. In 1959 werd muziekchef Alfons VAN EECKHOUT opgevolgd door zijn neef en naamgenoot. Alfons jr. was sinds 1946 onderchef en muziek­leraar geweest. Dankzij beiden bereikte de harmonie "Verbroedering Kunst en Vrij" een benijdenswaardig muzikaal peil. Jarenlang stapten onze muzikanten mee op in de jaarlijkse processie doorheen de parochie, een traditie die in 1964 abrupt werd afgebroken nadat alle processiekostuums bij een brand in de Colomaschool in de vlammen opgingen. Het voorzitterschap leek in die tijd wel een ongelukkig mandaat. Nadat eerst Jan SCHIPPERS eind jaren '60 om ge­zondheidsredenen aan het voorzitterschap moest verzaken, dienden zijn res­pectievelijke opvolgers Gustaaf KENNIS en Eugène DE PAEPE dit eveneens te doen. François BOCKEN was interim-voorzitter bij de viering van het 75-jarig bestaan in 1972.
Nadat de eigenaars van zaal "Minerva" het pand hadden verkocht, stonden de muzikanten totaal onverwacht voor een gesloten deur. Constant en Maria CROMBOOM, uitbaters van café "Breughelhof" (thans frituur "Amalga") stelden gelukkig onmiddellijk hun zaal ter beschikking.
Financieel ging het de vereniging in die tijd ook niet voor de wind. Om hieraan te verhelpen, werden in 1971 voor het eerst Concertavonden georganiseerd, sindsdien een jaarlijkse traditie.

Begin jaren '70 bood zich een nieuwe generatie muzikanten aan, veelal zo­nen en dochters van spelende leden. Een hele jeugdwerking werd op poten gezet voor de opleiding van de leerlingen. Grote bezieler was Aloïs DE SMET, die zelfs een heus Jeugdorkest uit de grond stampte. Aloïs, beter gekend als "de Wieze", was lange tijd de duivel-doet-al van de vereniging. Hij was het ook die eind jaren '70 in de schoot van de harmonie een Oberbayern-orkest samenstelde op vraag van de Parochiekring. Onder de Beierse noemer "Ecke Blasers Kapelle" trad onze harmonie 4 jaar na mekaar aan op het Oberbayern­bal in 't Kranske. Het Jeugdorkest, het Oberbayernorkest, de 3 dagen durende Muziekfeesten, Ledenfeesten met meer dan 100 deelnemers, ... het zijn duide­lijke tekenen van de hoogconjunctuur, die de harmonie eind jaren '70, begin jaren '80. kende. Nadien stagneerde de harmonie, vooral omwille van het afha­ken van vooral jonge muzikanten en het overlijden van een aantal oudere mu­zikanten. Interim-voorzitter François BOCKEN zette in 1987 een punt achter zijn 15 jaar durende "tijdelijke" functie en werd opgevolgd door Petrus PEPERMANS.

Medio 1988 verhuisde de harmonie 200 meter zuidwaarts, naar café "Rotterdam" bij Alex en Francine GIRAUD, net op het grondgebied van Hofstade. De harmonie leeft dus al 100 jaar aan de Steenweg.
Woensdag 24 januari 1990 zal in de analen van de "Verbroedering Kunst en Vrij" voor immer opgenomen worden als de meest lucratieve dag uit haar ge­schiedenis. Niet op muzikaal gebied, wel op financieel vlak werd dit een onver­getelijke dag. In die tijd zond de BRTN-Televisie om de 14 dagen een quizpro­gramma uit, waarbij verenigingen van allerlei pluimage, telkens een hoofdprijs van 1.000.000 BF konden winnen, de "Pak de poenshow". Eerder als uitdaging, afwachtend, maar met voldoende zelfvertrouwen, nam penningmeester Ronny BRUSSELMANS deel aan de quiz ... en bracht de hoofdprijs mee naar de Ter­vurensteenweg.
Met de gewonnen poen werd het instrumentenarsenaal vernieuwd en uitge­breid. Door de heropgestarte jeugdwerking kwamen immers heel wat jonge muzikanten de rangen vervoegen. Het waren vooral jongeren uit de wijk, die hun eerste solfègelessen kregen bij Yolanda BUELENS.
In september 1991 kwam Marc VANDINGENEN dirigent Alfons VAN EECKHOUT vervangen.

Zondag 5 december 1993 werd een nieuwe historische dag voor de vereni­ging. Na 96 jaar als "feitelijke vereniging" door het leven te zijn gestapt, kreeg de harmonie een officiële rechtspersoonlijkheid als Vereniging Zonder Winst­oogmerk. Voor muzikanten en sympathisanten maakt deze wijziging op het eerste zicht weinig uit, maar bij het besturen van de vereniging biedt dit wel voordelen.

Op vrijdag 20 juni 1997 werd het Eeuwfeest van de harmonie gevierd met een groots opgezet jubileumconcert in een nokvolle Sint Jozefkerk. Vrienden, sympathisanten en buren uit de wijk Tervurensteenweg, al 100 jaar de thuis­haven van de harmonie, waren aanwezig. Speciaal voor deze gelegenheid tra­den 2 vroegere muzikanten mee op. Frank VAGANEE en Marc VAN DER RASIEREN zetten ooit hun eerste muzikale stappen in de schoot van de har­monie, maar werden later beroepsmuzikant, elk in hun genre. Frank VAGANEE is een gevierd jazz-saxofonist en leidt het befaamde BRUSSELS JAZZ ORCHESTRA. Marc VAN DER RASIEREN stond op het podium met de beste Vlaamse rock- en jazzartiesten en werd vaste drummer bij Paul MICHIELS, tot zijn plotse overlijden op 29 april 2002.

Het 100-jarig bestaan was meteen ook een geschikt moment om de naam van de vereniging te wijzigen, van "Koninklijke Harmonie Verbroedering Kunst en Vrij Mechelen" tot "Koninklijke Harmonie Mechelen". Het bestuur wilde hier­mee de nogal archaïsch en pompeus klinkende naam vervangen door een kor­tere, goed "bekkende" en fris klinkende naam, die beter past bij de jongere bezetting en het hedendaagse repertoire.

Kort na het Eeuwfeest zette Petrus PEPERMANS na 10 jaar een punt achter zijn voorzitterschap. De opvolging werd een soort triumviraat, waarbij onder­voorzitter, secretaris en penningmeester voor een periode van 5 jaar geza­menlijk het voorzitterschap waarnamen. Begin 2002 werd Hendrik HULSENS officieel tot nieuwe voorzitter verkozen.

De harmonie heeft al sinds haar ontstaan, 105 jaar geleden, haar thuishaven in de wijk Coloma te Mechelen. Zoals u hoger kon lezen, is het repetitielokaal nog steeds aan de Tervurensteenweg gevestigd. De meeste muzikanten wo­nen ook in de buurt, of hebben er hun roots. Het jaarlijkse muzikale hoogte­punt is het Concert eind juni. Tot voor enkele jaren vond dit plaats in de pa­rochiekerk, doch als gevolg van de sluiting van de kerk omwille van de bouw­vallige toestand, opteerde het bestuur om de grote stap te zetten over de Leuvense Vaart.

Sinds 2000 organiseert de harmonie haar "Concert in 't Stad" in de Mechelse binnenstad. Met dit concert wil de harmonie het grote Mechelse publiek aanspreken. De eerste 3 edities vonden plaats in Kunstencentrum nOna, maar sindsdien gaat het "Concert in 't stad" elk jaar eind juni door in de prachtige Stadsschouwburg in de Keizerstraat.

De verhuis van het concert naar de binnenstad betekent echter niet dat de harmonie haar aanhangers uit de wijk Coloma de rug wil toekeren, integendeel. Sinds 2000 trad de harmonie enkele keren op tijdens de jaarlijkse Lichtstoet, die doorheen de wijk trekt. Helaas dienden we om veiligheidsredenen te verzaken.

De harmonie is een dynamische vereniging en is continu op zoek naar nieu­we amateurmuzikanten. Muzikanten met de nodige basiskennis, een beetje talent en een gezonde dosis ambitie krijgen de kans om in een ongedwongen, vriendschappelijke sfeer hun muzikale kennis te verrijken. De repetities gaan door elke donderdag in lokaal "Rotterdam", Tervurensteenweg 14 te Hofstade.

Wil je meer weten ? Contacteer Ronny BRUSSELMANS telefonisch (015/31.06.58) of via e-mail.

STATISTIEK

top

Historisch gezien is de Koninklijke Harmonie Mechelen de enige overgeble­ven, onafhankelijke vereniging van de 13 oorspronkelijk Mechelse muziek­maatschappijen uit de naoorlogse periode. Blijkbaar is het in die naoorlogse periode wel erg bergaf gegaan met de harmonie- en fanfaremuziek in de gro­tere Vlaamse steden. Daar zijn interessante sociologische verklaringen voor te vinden, waarvoor hier echter de ruimte ontbreekt.

Sinds enige jaren beschouwt de Harmonie het dan ook als haar opdracht om deze muziek opnieuw een plaats te geven in de stad. En gelukkig staat ze niet alleen met dit streven. Binnen de stadsgrenzen is er het in recente jaren op­gerichte Mechels Harmonieorkest, en zijn er tevens de harmonieën van de Mechelse Politie en van het Arsenaal, en de fanfare van KV Mechelen. Waarbij deze drie laatsten wel een enigszins andere invalshoek hebben. Merkwaardig genoeg heeft het bovengenoemde fenomeen zich veel minder voorgedaan in de buitengemeenten. Zodat de stad Mechelen, door destijds de fusie der ge­meenten, actueel toch opnieuw 11 muziekverenigingen telt.
Zeer opmerkelijk is ook het feit dat de harmonie in honderd jaar tijd slechts 5 dirigenten kende :

•	Karel PATERNOSTER van 1897 tot 1922 (25 jaar)
•	Jules DE LEGHER van 1922 tot 1938 (16 jaar)
•	Alfons VAN EECKHOUT I van 1938 tot 1959 (21 jaar, met 4 jaar onderbreking)
•	Alfons VAN EECKHOUT II van 1959 tot 1991 (33 jaar)
•	Marc VANDINGENEN sinds 1991

De eerste 4 zijn geboren en getogen in de wijk, wat wellicht een verklaring is voor hun uitzonderlijk lange staat van dienst. (voetbaltrainers houden het meestal minder lang bij een zelfde club uit). De huidige dirigent is afkomstig uit Geel. Elders in dit werk vindt U zijn curriculum vitae.

De voorzitters waren achtereenvolgens :

•	Harmonie "De Verbroedering" (tot 1918) Frans HUSKE (1897-1947)	•	Harmonie "Kunst & Vrijheid" Hendrik SPRUYT (1905-1918)
•	Harmonie "Verbroedering Kunst en Vrij" ab 1918

-	Jan SCHIPPERS van 1947 tot 196..
-	Gustaaf KENNIS van 196.. tot 196..
-	Eugène DE PAEPE van 196.. tot 1972
-	François BOCKEN van 1972 tot 1987
-	Petrus PEPERMANS sinds 1987 tot 1997
-	HULSENS / VAN DER SANDE / BRUSSELMANS (met nieuwe naam) gezamenlijk voorzitterschap van 1997 tot 2002
-	Hendrik Hulsens sinds 2002

Momenteel maken 4 mensen deel uit van het dagelijks bestuur van de har­monie.

Hendrik HULSENS Voorzitter	Eva Van Staeyen Secretaris	Ronny BRUSSELMANS Penningmeester	Nadia Janssens Bestuurder

"THE MINERVA BOYS"

top

In de historiek van de "Verbroedering Kunst en Vrij", wordt verwezen naar dit ensemble.
De "Minerva Boys" ontstond in 1946. Het waren muzikanten van onze harmo­nie, die uit pure liefhebberij en naar het voorbeeld van de Amerikaanse Big Bands uit die periode, startten met een dansorkest. Omdat de harmonie toen in lokaal Minerva huisde, was het niet lang zoeken naar een geschikte naam. Uitbaters Bernard en Adeline stonden mee aan de wieg van het orkest, dat weliswaar haar eigen activiteiten had, maar toch onlosmakelijk verbonden bleef met de harmonie.
De samenstelling van het orkest is in de loop der jaren een aantal keren ge­wijzigd. Alfons VAN EECKHOUT, was 1º trompettist en bandleader. De 2º trompetpartij werd gespeeld door Frans VERBEECK, die later beroemd werd onder zijn pseudoniem, Randy BECK, als componist-arrangeur voor harmonie- en fanfaremuziek. Daarnaast maakten Aloïs DE SMET en Jan BRANDTS (alt-sax), François BOCKEN (tenor), François VAN DEN WEYNGAERDT (trombone) en de gebroeders Frans (accordeon) en Jan VAN TOLHUYZEN (drums) ook deel uit van de eerste bezetting. Later traden o.a. Leon DE BOECK, Jef VAN CAMP, Cyriel COEN, Jacques ROMBOUTS en nog enkele anderen toe. De bezetting bestond maximaal uit 9 muzikanten. In dit pre-rock'n roll-tijdperk was er van gitaren nog geen sprake.
De "Minerva Boys" speelden op menig teerfeest en bal ten dans, en niet alleen in zaal Minerva. Op winterse zaterdagen speelde de band in de bovenzaal van café "Bij dikke Mille", het vroegere café "Verbroedering" aan de Tervurensteen­weg. Ook in de gekende "Novelty" waren zij graag gezien. Het orkest werd tot een eind buiten Mechelen gevraagd.
In 1954 werd het orkest omgedoopt tot "Ally Oakwood", een Engelse verbas­tering van de naam van dirigent Alfons VAN EECKHOUT. Maar 2 jaar later viel het doek. Het muziekgenre dat de boys brachten was niet langer in. De popu­lariteit van de uit de States overgewaaide rock'n roll betekende wellicht de doodsteek.
De "Minerva Boys" hebben kort na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol gespeeld in het voortbestaan van de harmonie van "den hoek". De overgave en het enthousiasme van deze muzikanten werkten aanstekelijk voor al wie met onze harmonie begaan was. Vandaar dat een vermelding van de "Minerva Boys" in deze uitgave zonder meer op zijn plaats is en ook mag gezien worden als een terechte eerbetuiging aan muzikanten van het "echte ras". Alfons VAN EECKHOUT, François BOCKEN, François VAN DEN WEYNGAERDT en Aloïs DE SMET (in zijn hart nog steeds één van de onzen),... zijn mannen die de harmonie immers nog jaren zijn trouw gebleven.

Marc VANDINGENEN (tel. 015-76.20.36)

top

Marc Vandingenen werd geboren te Herentals op 5 mei 1966. Op aanraden van zijn moeder schreef hij zich in aan het conservatorium van Geel. Hij was toen 8 à 9 jaar. Een weinig later speelde hij bugel bij de fanfare te Oevel. Via de tuba schakelde hij over op bastuba. Met vijf jaar studie voor de boeg (dacht hij toen) trok Marc op zijn achttiende naar het Lemmensin­stituut te Leuven, waar hij in 1986 de eerste prijs notenleer behaalde, in 1988 afstudeerde in notenleerdidactiek, in 1989 zijn laureaatstitel tuba haalde en in 1990 de eerste prijs kamer­muziek wegkaapte en afstudeerde in kamermu­ziekdidactiek. Alsof dat nog niet genoeg was verwierf hij in 1993 ook het hoger diploma tuba en de eerste prijs HA-FA-BRA - directie. Na zijn laatste studie behaalde hij de meestergraad orkestdirectie.
Via dit instituut kreeg hij ook de kans om het Nationaal Orkest, het Nieuw Vlaams Symfonie-orkest en het symfonie-orkest van de Muntschouwburg te versterken bij grote uitvoeringen. Samen met zijn leraar maakte hij verschillen­de BRT- en grammofoonplaat­opnames. Hij speelt ook bij het koperkwintet "Kalisou".
Beroepshalve geeft Marc Vandingenen les aan de stedelijke academie voor muziek, woord en dans te Lier (ko­per en kamer­muziek). Hij doceert ook muzikale opvoeding aan het St. Ursula Lyceum van Onze Lieve Vrouw Waver.
In zijn sporadische vrije tijd dirigeert hij ook nog het harmonie-orkest van de stedelijke academie te Lier, de harmonie "De Holvense Muziekvrienden" te Holven (Geel) en de Koninklijke Harmonie "St. Cecilia" te Nijlen.